କୋଭିଡ ସଂକଟର ସମୁଖଭାଗ: ସ୍ମଶାନ ଓ କବରସ୍ଥାନର କର୍ମୀ

ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତରେ କୋଭିଡ୧୯ ସଂକ୍ରମଣରେ ଓ ମୌଳିକ ଚିକିତ୍ସାର ସୁବିଧା ଅଭାବରୁ ପ୍ରତିଦିନ ୪୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଶବଦାହ କିମ୍ବା କବର ଦେବାରେ ସହାୟତା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଥବା ଧାର୍ମିକ ବା ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସଠିକ ‘ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁରକ୍ଷା ଉପକରଣ'(ପି.ପି.ଇ.) ପିନ୍ଧିବାକୁ ନିର୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ପି.ପି.ଇ.ରେ ଗ୍ଲୋଭସ, ଫେସ-ସିଲ୍ଡ, ଆଖି ପାଇଁ କଳା ଚଷମା, ମେଡିକାଲ ମାସ୍କ ଓ ପୂର୍ଣଭାବେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ରହୁଥିବା ଜୋତା ନିଶ୍ଚୟ ରହିବା ଉଚିତ। ହଇଜା ପରି ରୋଗ ତୁଳନାରେ ଶବ ସତ୍କାର ସମୟରେ କୋଭିଡ୧୯ ସଂକ୍ରମଣର ସମ୍ଭାବନା କମ ଥାଏ । କିନ୍ତୁ ମୃତକଙ୍କ ଶରୀରକୁ ନେବା ସମୟରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ମୃତଦେହରୁ ବାହାରିଥିବା ତରଳ ପଦାର୍ଥ ବା ଶ୍ରାବ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇପାରେ। କୋଭିଡରେ ମରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଫୁସଫୁସ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତ ଓ ସଂକ୍ରାମକ ଭୂତାଣୁ ଥାଇପାରନ୍ତି। ମୃତକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ସ୍ମଶାନ ଓ କବରସ୍ଥାନର କର୍ମୀମାନେ ଦିନ ରାତି କାମରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ କୋଭିଡ ଟୀକା, ପରୀକ୍ଷା କୀଟ, ପି.ପି.ଇ., ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପହଂଚିପାରେ ନାହିଁ। ସମୁଖଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଏହି ଅଧିକାଂଶ କର୍ମୀ ଐତିହାସିକଭାବେ ପ୍ରାନ୍ତିକ ଓ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଥିବା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଯେଉଁମାନେକି ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଜାତିଭେଦର ଶୀକାର ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଅପାତକାଳୀନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂକଟର ସମୁଖଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ କର୍ମୀ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଓ ସେମାନଙ୍କର ଦୁରାବସ୍ଥାକୁ ସୁଧାରିବାର ସମୟ ଆସିଯାଇଛି।

ଆଲକୋହଲଯୁକ୍ତ ହାତ ବିଶୋଧକ (hand sanitizer) ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବ ନାହିଁ

କୋଭିଡ-୧୯ ବିଶ୍ଵବ୍ୟାପୀ ମହାମାରୀର ସମୟରେ, ଆଲକୋହଲଯୁକ୍ତ ହାତ ବିଶୋଧକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ସାମଗ୍ରୀ ଭାବରେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଛି। CDC ଅନୁସାରେ, ସାବୁନ ଓ ପାଣିର ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ, ହାତ ବିଶୋଧକକୁ ହାତ ସଫା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଯାଇପାରିବ। ଅଧିକାଂଶ ହାତ ବିଶୋଧକରେ ଆଇସୋପ୍ରୋପାଇଲ ଆଲକୋହଲ (isopropyl alcohol) କିମ୍ବା ଇଥାଇଲ ଆଲକୋହଲ (ethyl alcohol) ଥାଏ।

ଆଲକୋହଲ ଜୀବାଣୁର କୋଷ ଝିଲ୍ଲୀର ଗଠନକୁ ଓ ଭୂତଣୁର ଆବରଣକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ। ତେଣୁ ଯଦି ଆଲକୋହଲକୁ କଠିନ ପୃଷ୍ଠ ବା ଚମ ଉପରେ ପକାଯାଏ, ଏଥିରେ ଥିବା ଅନେକ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମଜୀବ ମରିଯାନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ଆଲକୋହଲକୁ ରୋଗ ନ ବ୍ୟାପିବା ଲାଗି, ସଂକ୍ରମଣରୁ ବଂଚିବା ପାଇଁ ପୃଷ୍ଠ ସଫା କରିବାରେ ଓ ପୂଜ ରୋକିବା ପାଇଁ ଘା ସଫା କରିବା ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

କିନ୍ତୁ ଆଲକୋହଲର କିଛି ସୀମା ରହିଛି। ଆବରଣ ନ ଥିବା ଭୂତାଣୁ ଓ ବୀଜାଣୁ ଉପରେ ଏହା କାମ ଦିଏ ନାହିଁ। ଏହାକୁ ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହାର କଲେ ଶୁଷ୍କ ଲାଗିପାରେ ଓ ଏହା ଆଖିରେ ପଶିଗଲେ ଜଳନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ଅନେକ ଆଲକୋହଲଯୁକ୍ତ ହାତ ବିଶୋଧକ ଦାବୀ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଏମାନେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିପାରନ୍ତି। ବାହ୍ୟ ସୁକ୍ଷ୍ମଜୀବମାନଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଶରୀରରେ ଥିବା ପ୍ରତିରୋଧକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ। ସଂକ୍ରମଣକୁ ଅଟକାଉଥିବା ଆଲକୋହଲ ସୁକ୍ଷ୍ମଜୀବମାନଙ୍କୁ ମାରି ପୃଷ୍ଠ ଓ ଚମ ସଫା କରିପାରେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ରାମକ ଜୀବାଣୁ ଆମ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ସୁଯୋଗ କମିଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଆଲକୋହଲ ଆମ ଶରୀରରେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରବେଶ କରିସାରିଥିବା ଓ ଆମକୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିସାରିଥିବା ଜୀବାଣୁ ନିମନ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଆମ ଶରୀରର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବନାହିଁ।

ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?

ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଆମକୁ ରୋଗ ଓ ସଂକ୍ରମଣ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଜୀବଠାରୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଆମ ଶରୀରର ନିଜର କୋଷ ଓ ଅଣୁ ଆମକୁ ଏହି ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି କୋଷ ଓ ଅଣୁ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଆମ ଶରୀରରେ ପଶୁଥିବା ବାହ୍ୟ ଜୀବାଣୁ ବା ପଦାର୍ଥ ସହ ଲଢ଼ିଥାନ୍ତି। ସଂକ୍ରମଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ କୋଷର ଅଣୁ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଅଣୁ ସହ ବାନ୍ଧି ହୋଇଯାଏ। ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ବାହ୍ୟ ଜୀବଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରେ। ଉଭୟ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ପାଖରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂକ୍ରମଣ ରୋକିବା ପାଇଁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ମହଜୁଦ ଥାଏ।

ଆମ ପାଖରେ ଭୂତାଣୁ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଅଛି କି?

ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଭୂତାଣୁ ମଣିଷର କୋଷକୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରେ, ଶରୀରର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ କୋଷ ଓ ପ୍ରୋଟିନ ତାହା ସହ ଲଢେ଼ଇ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ଶରୀରର ଆହୁରି ଅଧିକ କୋଷକୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିବାଠାରୁ ରୋକିଥାନ୍ତି। ପ୍ରତିରୋଧକ କୋଷର ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରୋଟିନ ଅଣୁ ଭୂତାଣୁ ଉପରେ ଥିବା ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରୋଟିନ ସହିତ ବାନ୍ଧି ହୋଇଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଭୁତାଣୁମାନେ ପ୍ରତିରୋଧକ କୋଷଠାରୁ ବଞ୍ଚିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥାନ୍ତି।

କାହିଁକି ପ୍ରତିଷେଧକ ଟୀକା ଆବଶ୍ୟକ?

କିଛି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ପ୍ରତିଷେଧକ ଟୀକା ବାହ୍ୟ ଜୀବ ଯଥା ଭୂତାଣୁ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆମ ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବାପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥାଏ। ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଭୂତାଣୁକୁ ପ୍ରଥମେ ଦୁର୍ବଳ କରାଯାଏ ଯଦ୍ୱାରା ଏହା ସଂକ୍ରମଣ କରିପାରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହି ଦୁର୍ବଳ ଓ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଭୁତାଣୁକୁ ପ୍ରତିଷେଧକ ଟୀକା ଭାବରେ ଦିଆଯାଇଥାଏ। ମୃତ ଭୂତାଣୁର କିଛି ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଟୀକା ଭାବରେ ଦିଆଯାଇପାରେ। ଏହି ଟୀକା ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧକ କୋଷକୁ ସକ୍ରିୟ କରେ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୂତାଣୁଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ। ପ୍ରତିଷେଧକ ଟୀକା କେବଳ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୂତାଣୁଠାରୁ ପ୍ରତିରୋଧକ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, ସମସ୍ତ ଭୂତାଣଠାରୁ ନୁହେଁ। ଏପରି ପ୍ରତିଷେଧକ ଟୀକାର ଉଦାହରଣ ହେଲା ମିଳିମିଳା ଓ ବସନ୍ତ ରୋଗର ଟୀକା।

ମଣିଷର ଶରୀରରେ ନୂତନ କରୋନା ଭୂତାଣୁ (nCOVID19) ସଂକ୍ରମଣଜନିତ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ ରୋକିବା ନିମନ୍ତେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୋୖଣସି ପ୍ରତିଷେଧକ ଟୀକାର ଉଦ୍ଭାବନ ହୋଇନାହିଁ। ସଂକ୍ରମଣଠାରୁ ବଞ୍ଚିବାପାଇଁ ଅନ୍ୟ ମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରତା ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ହାତ ବାରମ୍ବାର ସଫା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିରୋଧକ ଉପାୟର ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତୁ।

n-COVID19 ଭୁତାଣୁ କାହିଁକି ଏକ ଜୈବିକ ଅସ୍ତ୍ର ନୁହେଁ ?

କରୋନା ବିଶ୍ୱ ସାରା ବ୍ୟାପିବା ଠାରୁ ଅନେକ ଗୁଜବ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଛି ଯେ ଏହି ଭୁତାଣୁ ଟି ପ୍ରୟୋଗଶାଳା ରେ ତିଆରି ହେଇଛି l ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ର କେତେକ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଭୁତାଣୁ ଟି ଚୀନ୍ ର ଊହାନ୍ ସହର ର ଗୋଟେ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ତର ବାଇଓ-ସେଫ଼୍ଟି ପ୍ରୟୋଗଶାଳା (level 4 biosafety lab) ରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି l ଏପରି ପ୍ରକାର ପ୍ରୟୋଗଶାଳା ରେ ଇବୋଲା ଭଳି ପୃଥିବୀ ର ବହୁତ ମାରାତ୍ମକ ରୋଗାଣୁ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରାଯାଏ ଏବଂ ଏଠି ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଥାଏ l କିନ୍ତୁ ଊହାନ୍ ରେ ଏପରି ଗୋଟେ ପ୍ରୟୋଗଶାଳା ଥିବାରୁ ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ନାହିଁ ଯେ n-COVID19 ଏହିଠୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି l

ଚୀନ୍ ର କେତେକ, ଆମେରିକା କୁ ଦୋଷ ଦେଇ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଭୁତାଣୁ ଟି ତାଙ୍କ ଦେଶକୁ ଆମେରିକିୟ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଦ୍ୱାରା ଅଣା ଯାଇଛି l କିନ୍ତୁ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଏହି n-COVID19 ଭୁତାଣୁ ମଣିଷ ଅପେକ୍ଷା ବାଦୁଡ଼ି ଏବଂ pangolin କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରୁଥିବା ଭୁତାଣୁ ସହିତ ବେଶୀ ମେଳ ଖାଏ l ଯଦି n-COVID19 ଟି ଜୈବିକ ଅସ୍ତ୍ର ତା ହେଲେ ଏହା ମଣିଷ କୁ କ୍ଷତି କରୁଥିବା ଭୁତାଣୁ ରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରା ଯାଇଥାନ୍ତା l  ଏହା ଭୁତାଣୁ ର ଜେନେଟିକ ସୂଚନା (RNA) ନେଇ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମାନେ ବଂଶାବଳୀ (Family Tree) ରଚନା କରି ଦେଖିଛନ୍ତି l ଏହି ବଂଶାବଳୀ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଜାଣିପାରୁ ଯେ ଭୁତାଣୁ ର ଜେନେଟିକ ସୂଚନା ଜଣେ ଆଶ୍ରୟାଦାତା ରୁ ଆଉ ଜଣପାଖକୁ କେମିତି ଯାଏ l ସେଥିରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଏହି ଭୁତାଣୁ କିଛି ପଶୁ ଙ୍କ ଠାରୁ ମଣିଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛି l

ଜୈବିକ ଅସ୍ତ୍ର କ’ଣ ?

ଅତିତ ରେ, ବାକ୍ଟେରିଆ ଏବଂ ଫଙ୍ଗସ୍ ଦ୍ଵାରା ବାହାରୁ ଥିବା କ୍ଷତିକାରକ ପଦାର୍ଥ ଜୈବିକ ଅସ୍ତ୍ର ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରା ଯାଉଥିଲା l ଏହି ରୋଗାଣୁ ଯୁଦ୍ଦ କାଳିନ ପରିସ୍ଥିତି ରେ ମନୁଷ୍ଯ କିମ୍ବା ଜନ ସମୁଦାୟ କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଜନ ସାଧାରଣ ଭିତରକୁ ବିଚାର ପୂର୍ବକ ଛଡ଼ା ହୋଇଥାଏ l ଏମିତି ଏକ ବାକ୍ଟେରିଆ ର ଉଦାହରଣ ହେଉଚି Bacillus anthracis, ଯାହା ଆନ୍ଥ୍ରାକ୍ସ ରୋଗ କରେ ଓ ଏହାକୁ ଅସ୍ତ୍ର ରୁପେ ପୁର୍ବରୁ ପ୍ରୟୋଗ କରାହେଇଛି l ମୁଖ୍ୟତଃ ରୋଗାଣୁ ଯାହା ଅସ୍ତ୍ର ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି ସେଗୁଡିକ ମାରାତ୍ମକ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ l କିନ୍ତୁ n-COVID19 ଗମ୍ଭୀର ରୋଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଦ୍ଵାରା ମୃତ୍ୟୁ ହାର କମ l ତେଣୁ, n-COVID19 ଗୋଟେ ଜୈବିକ ଅସ୍ତ୍ର, ଏହି ଦାବି କୁ ସମର୍ଥନ ଦେବା ପାଇଁ କିଛି ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ l

ମଶା n-COVID19 ର ବାହକ ନୁହେଁ

n-COVID19 ମଣିଷର ଶ୍ୱାସତନ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ଯଦିଓ ମଶାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ ଯଥା ଡେଙ୍ଗୁ ଓ ଚିକୁନଗୁନିଆ ହୋଇଥାଏ, n-COVID19 ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ନୁହେଁ। n-COVID19 ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କାମୁଡ଼ିଥିବା ମଶା ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ଜୀବଙ୍କୁ କାମୁଡ଼ି n-COVID19 ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିପାରିବ ନାହିଁ। n-COVID19 ଆକ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସିଙ୍ଘାଣି, ଲାଳ ଅଥବା କଫ ବା ଛିଙ୍କର ଜଳୀୟକଣା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପିଥାଏ। ଏହି ଭୂତାଣୁ ଯେ ମଶାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପେ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହାର କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ। ଏ ସଂକ୍ରମଣରୁ ବଂଚିବା ପାଇଁ, ଆକ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଠାରୁ ସାମାଜିକ ଦୂରତା (social distancing) ରକ୍ଷା କରିବାର ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ସାମାଜିକ ଦୂରତାର ଅର୍ଥ ରୋଗ ହୋଇଥିବା ବା ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଉଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଖରୁ ଦୁରେଇକି ରହିବା। ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ(World Health Organisation) ଅନୁସାରେ, ଶୁଖିଲା କାଶ, ଜର ଓ କ୍ଲାନ୍ତି ହେଉଛି ଏ ରୋଗର ଅନ୍ୟତମ ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ।

ଭାଇରସ୍ କ’ଣ?

ଭାଇରସ୍ ବା ଭୁତାଣୁ, ଗୋଟେ ବହୁତ ଛୋଟ ଏବଂ ନିର୍ଜିବ ଜୀବ | ଏହା ଅନ୍ୟ ଏକ ଜିବ ଯେମିତି ବେକ୍ଟେରିଆ, ଉଦ୍ଭିଦ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମଣ କରିଥାଏ | ଏହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଭୁତାଣୁ ମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି, ଆଉ ବେଳେବେଳେ ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀ ର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥାଏ | ମଣିଷ ଶରୀର ଭଳି, ଭୁତାଣୁ ମାନଙ୍କର ନିଜର କୋଶ ନାହିଁ | ସେଥିପାଇଁ ନିଜର ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିକାଶ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଗୋଟେ ଆଧାର ବା ହୋସ୍ଟ କୋଷ ଦରକାର | ଅଧିକାଂଶ ଭୁତାଣୁ ମାନଙ୍କର ୩ଟି ଅଂଶ ଥାଏ – ଗୋଟେ ରସାୟନିକ ବସ୍ତୁ ଯେଉଁଥିରେ ଭୁତାଣୁ ର ସୁଚନା ଥାଏ, ତା’ ଚାରିକଡ଼େ ଗୋଟେ ସୁରକ୍ଷା କବଚ, ଏବଂ ସବୁ କୁ ଆବୃତ୍ତ କରୁଥିବା ଗୋଟେ ଆବରଣ ବା ଏନଭଲପ୍ | ସବୁ ଜିବ ମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଉଥିଲାବେଳେ, ମାତ୍ର ଗୋଟେ ସମରୁପତା ଭୁତାଣୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଏହା ଯେ ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ରସାୟନିକ ବସ୍ତୁ ଯାହାକୁ ଜେନେଟିକ୍ ମେଟେରିଆଲ କୁହାଯାଏ (ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଥାଏ DNA ଏବଂ ଭୁତାଣୁ ମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଥାଏ RNA) | ବିଭାଜନ କରିବା ପାଇଁ ଭୁତାଣୁ ପ୍ରଥମେ ଗୋଟେ ଜୀବିତ କୋଷ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ତା’ ର ଯନ୍ତ୍ରାବଳୀ କୁ କବ୍ଜା କରିଥାଏ | ତା ପରେ ନିଜର ଅନେକ ଗୁଡିଏ ପ୍ରତିଲିପି ତିଆରି କରିଥାଏ | ଏହା ପରେ କୋଷ ଟି ଫାଟି ଯାଇ ସେଥିରୁ ସବୁ ପ୍ରତିଲିପି ବାହାରି ଅନ୍ୟ ଏକ କୋଷ କୁ ସଂକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଯାନ୍ତି | ବେଳେବେଳେ ପ୍ରତିଲିପି ତିଆରି କରିବା ସମୟରେ ଜେନେଟିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଇଥାଏ ଯାହାକୁ ଉତ୍ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଚିକିତ୍ସା ମିଳିବା କଷ୍ଟକର ହେଇପଡ଼େ | SARS, Influenza ଭୁତାଣୁ, ଏବଂ n-COVID 19 କିଛି ଭୁତାଣୁ ର ଉଦାହରଣ ଯେଉଁଗୁଡିକ ମଣିଷ ମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରେ | ବର୍ତମାନ ର ଭୁତାଣୁ n-COVID 19 ପୂର୍ବରୁ ବହୁତ ପଶୁ ପକ୍ଷୀ ମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଛି ଏବଂ ଚୀନ ର ପଶୁ ପକ୍ଷୀ ବଜାର ରୁ ମଣିଷ ମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଛି |